RSS

Օ՜Զանգեզուր, օ՜ Տաթև. SOS. քաղաքակրթությունների պատերազմ /առաջին պատում/

31 May

ՏաթևՏաթևը գրելիք չէ: Բայց եղել են ու կան  գրի մեջ հմուտ վարպետներ  կամ  էլ ուղղակի իրենց  փորահացը  գրով պահող պարզ մարդիկ, որ ձեռք են գցել Տաթևին՝ կարծելով, թե  հենց  իրենց շնորհքը կհերիքի   Տաթևը գրի տալ: Բայց մի պահի անպայման ասեղը ծակած կլինի այդ  ձեռագործ հյուսքն անողի մատը, որովհետև Տաթևը  լռությունն է, կատարյալ լռությունը, այսինքն՝ գրի դրախտը:

Բայց ի՞նչ է, ավելի ճիշտ՝ ո՞վ է Տաթևը, այսինքն՝ ո՞վ է անգրելին, անգիրը: Ավելի պարզ, զբոսաշրջային լեզվով ասած՝  Տաթևի ամենատեսարժան վայրը ոչ վանքն է,  ոչ  առավելևս՝  ճոպանուղին, ոչ էլ անգամ ՝ Հարանց անապատը կամ Սատանի կամուրջը: Տաթևում ամենատեսարժանը հենց տաթևացիք են: Հենց նրանց մաշկի տակ են  ապրում այն բոլոր հրաշալիքները, որոնց մի չնչին մասն այսօր պահպանվել է՝ քարագիր կամ մատենագիր: Մարդու կամ երկրի քաղաքակրթական առաջին նշանը խիղճն է, միայն խիղճը: Քաղաքակրթությունը խիղճ է փնտրում, մնացած ամեն ինչ նյութ է՝ անգամ միտքը, գաղափարները, արվեստները՝ ամբողջը:

Իհարկե, տաթևացիներով հիանալը մեծ փորձություն է: Ես մի այդպիսի արկածախնդրություն  թույլ տվեցի՝ նկարահանելով  «Տաթև» փաստավավերագրական ֆիլմը: Անշուշտ, այդ ֆիլմը նկարելիս՝ ասեղը որտեղ մատս էր մտնում, ես էլ էի փախչում  զբոսաշրջային հայտնի երթուղով,  բայց այն թուքումուրը, որ դրանից հետո տաթևացիք ինձ տվեցին, թշնամուս էլ չեմ ցանկանա: Իզուր էի ինձ սփոփում, թե  մի  գեշ երազի պես մոռացված կլինեն  իմ այդ  ոտնձգությունը: Երբեք: Ինչպես Տաթևի համավոր հարս մայրս էր իր տառապյալ  փորձով վկայել՝  Տաթևի բերանն ընկնողը Տաթևի վերջին շնչի հետ  դուրս կգա: Բզզում էին է՜, բզզում՝  բա մենք ո՞ւր էինք. էդ ինչ կինո էր, որ մեր գյուղն ու մեզ  թողած՝ հենց  մենակ վանքն էր ցույց տալիս. մեր գյուղի անունն էլ վերցրել ես, տարել դրել էդ անհոտ կինոյի վրա: Դե  արի, ու դուրս արի նրանց դրած ծանր մահարձանի տակից: Չլինելու բան է. տաթևացիների հախից ոչ մեկը չի կարողացել գալ . Տաթևում դեռ ոչ մի ընտրություն չի կեղծվել: Եվ  ընդամենը մի մինուճար հարամչի  է կարողացել մտքով անցկացնել այդ  արքայությունը,  այն էլ տաթևացիք սրան սիրուն կռացրել են իրենց հողին՝ թե Տաթևի հողը կեր, որ էս հողի  գիժ դամարը իմանաս:

Բայց էդ գիժ դամարի, էդ  սուր-սուր լեզվի  տակ… այդքան խիղճ, խիղճ, խիղճ. լաց լինելու չափ: Հենց միայն լուռ, առանց խոսքի էլ գալիս, իր  պես դիք-դիք կանգնում է առաջդ ու  ծունկդ ծալվում է, ուզում ես ասես, հա մեղավոր եմ, հա տնով-տեղով, հորուպապով  հավաքվել, քոչել ենք  այստեղից, հա, ձեզ մենակ ենք թողել, մեծ բեռը վրաներդ ենք թողել փախել. մեղա, մի անգամ էլ՝ մեղա, հազար  մեղա … դե մի անգամ էլ ասեմ, սա գրելիք չէ:

Ախ,  խե՜ղճ, իմ խե՜ղճ  ֆրանսուհի, ախր ինչու խաղացիր իմոնց գիժ դամարի հետ, որ մի հատ էլ ծկլթայիր՝  SOS, ոստիկանությո՜ւն…

Հեղինակ՝ Վարդ Սիմոնյան

Կարդալ ավելին, սկզբնաղբյուրը՝ www.tert.am   

 

Tags: , , , ,

Leave a Reply

Please log in using one of these methods to post your comment:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

 
%d bloggers like this: